Mannen en abortus

Abortus een vrouwenzaak? Bij de totale hoeveelheid zwangerschappen die eindigen in een abortus (zie feiten en cijfers) zijn vele mannen betrokken. Ze hebben niet allemaal een actieve rol bij het besluit tot abortus. Ruim zes procent van alle Nederlandse mannen is ooit betrokken geweest bij een zwangerschapsafbreking. Abortus is dus ook een mannenzaak.

Als er sprake is van een onbedoelde zwangerschap hopen veel mannen en vrouwen samen tot een besluit te komen over het al dan niet afbreken van de zwangerschap. Omdat de vrouw wettelijk gezien zelfbeschikking heeft over haar eigen lichaam, is zij uiteindelijk degene die beslist.

In dit menu vind je informatie over:
   De betrokkenheid bij het besluit
   Omgaan met de abortus
   Boek 'Man en abortus'
   Ervaringen van andere mannen
   Hulp nodig

Betrokkenheid bij het besluit

De ontdekking van een onbedoelde zwangerschap kan zowel bij de man als bij de vrouw een schok teweeg brengen. Er kan sprake zijn van ongeloof, paniek, verdriet, onmacht en boosheid. Bij een besluit over het afbreken van de zwangerschap is de man niet altijd betrokken. Soms is hij niet meer in beeld of kiest de vrouw ervoor om hem niet over de zwangerschap te vertellen.

Veel mannen voelen zich mede verantwoordelijk voor het nemen van een besluit. Omdat de vrouw uiteindelijk beslist kan de man zich machteloos voelen. Sommige mannen voelen zich niet serieus genomen of hadden graag controle over het besluit willen hebben. Dit geldt met name als de wens van de man anders is dan die van zijn partner.

De volgende afwegingen kunnen bij mannen een rol spelen:

• zijn de omstandigheden geschikt ( financiën, huisvesting, leeftijd en levensfase)?
• wil ik mijn vrijheid en alle plannen die ik nog heb al opgeven?
• wat betekent een kind voor de relatie?
• wat heb ik een kind te bieden (materieel en/of emotioneel)?
• wil, kan, durf ik die verantwoordelijkheid op dit moment al aan?
• ik heb (nog) geen kinderwens en zie mijzelf nog geen vader worden.
• ik gun mijn kind een betere jeugd dan ik zelf heb gehad.

Voor veel mannen staat het behoud van de relatie centraal. Daarnaast zijn ze bezig met het kind dat er al dan niet gaat komen en de omstandigheden waaronder het geboren gaat worden. De zwangerschap zelf staat verder van ze af, terwijl vrouwen die letterlijk aan den lijve ervaren. De meeste mannen willen graag snel een besluit nemen: het kan maar duidelijk zijn. Rationele overwegingen lijken vaak de doorslag te geven. Vrouwen wikken en wegen vaak langer, deels doordat zij degene zijn die zwanger zijn en de uiteindelijke beslissing zullen moeten nemen.

Omgaan met de abortus

Mannen verwerken ingrijpende gebeurtenissen anders dan vrouwen. Dat geldt ook voor het omgaan met een abortus. Na de abortus gaan de meeste mannen snel weer over tot de orde van de dag. Ze praten er doorgaans weinig over of doen dat pas als ze er 'overheen' zijn. Mannen zijn gewend om problemen zelf op te lossen en doen ook minder snel een beroep op een hulpverlener.

Uit het onderzoek 'Seksuele gezondheid in Nederland 2009' (bron: Rapport Seksuele gezondheid in Nederland 2009) blijkt dat 37 procent van de mannen achteraf nog last van het feit dat er een abortus heeft plaatsgevonden. Klachten bij mannen hebben onder andere te maken met de besluitvorming: was de abortus een gezamenlijke keuze of is er een beslissing genomen waar hij geen invloed op had?

Bij mensen die achter last hebben van het feit dat er een abortus heeft plaatsgevonden, gaat het meestal gaat het om tijdelijke gevolgen zoals:

• lichamelijke problemen
• seksuele problemen
• problemen met de familie, met werk en/of opleiding
• blijvende gevolgen betreffen met name emotionele klachten
• en relatieproblemen

In een relatie kan een abortus lang doorwerken, zeker als de partners het niet eens waren over het besluit. Er kan sprake zijn van (onuitgesproken) verwijten, de verantwoordelijkheid kan bij de ander worden gelegd. Ook na een besluit waar beide partners zich in konden vinden, kan de behoefte om er nog over te praten verschillen. Mannen en vrouwen ervaren emotionele gebeurtenissen verschillend. Het kan lastig zijn om met die verschillen om te gaan.

Naar aanleiding van een abortus kunnen mannen problemen krijgen met hun geloof, met hun visie op het leven of met wat ze vanuit hun opvoeding hebben meegekregen. Voor een aantal mannen geldt dat ze in een rouwproces terecht komen: ze waren op weg vader te worden en die weg werd afgesloten. Een abortus brengt soms een eerder geleden verlies weer naar boven. Dit kan klachten verergeren.

Klachten kunnen vlak na de abortus optreden. Herinneringen aan de abortus of gevoelens van spijt of schuld kunnen ook (weer) bovenkomen bij het aangaan van een nieuwe relatie of bij een nieuwe zwangerschap.

Boek 'Man en abortus'

Het boek 'Man en abortus' gaat over de keuze voor abortus, de ingreep zelf en de verwerking. Het boek is geschreven door Basti Baroncini vanuit frustratie over het gebrek aan goede informatie voor mannen.

Actualiteitenrubriek 'Een Vandaag' wijdde op 6 april 2010 een item aan het verschijnen van het boek. Naast schrijver Basti Baroncini en Fiom-medewerker Bert Wolf, komt Hedy d'Ancona aan het woord. Zij vertelt dat ze zich naar aanleiding van dit boek voor het eerst realiseert dat abortus niet alleen vrouwen aangaat.

Inhoud van het boek:
Een op de vijf mannen krijgt in zijn leven te maken met een abortus. Voor velen van hen is dat een uiterst stressvolle en pijnlijke periode in hun leven. Na de eerste ontdekking blijkt vooral de behoefte aan informatie erg groot. Ze zoeken antwoorden op vragen zoals:

• Wat doe je als je ontdekt dat je partner zwanger is?
• Hoe neem je (samen) een beslissing?
• Wat gebeurt er in een kliniek?
• Hoe verwerk je een abortus?

In 'Man en abortus' wordt onder andere dieper ingegaan op het besluitvormingsproces dat vooraf gaat aan de abortus, de rol die de man hierbij kan innemen, de feitelijke ingreep en het verloop van het rouwproces. Basti Baroncini werkt en woont in Arnhem en maakte een aantal jaren geleden zelf een abortus mee. Voor het boek interviewde hij zowel mannen als vrouwen die met abortus te maken hebben gehad. Ook sprak hij met abortusartsen, filosofen, juristen en een rouwdeskundige.

‘Man en abortus’, een boek over de keuze, de ingreep en de verwerking.
Auteur: Basti Baroncini, Uitgeverij Sirene (Amsterdam), april 2010  (ISBN: 9058 3152 90)

25 januari 2011 is een artikel uitgekomen in het NRC Handelsblad met de titel 'Laat de man meepraten over de abortusbeslissing'. In de bijlage is het artikel te vinden.

Ervaringen van andere mannen

(Bron: Artikel 'Abortus een vrouwenzaak?', Martine Boelsma, AD, 27 januari 2006)

'We waren toen een stelletje yuppen', vertelt WIM (49). 'Het kwam ons niet uit. Zij zat midden in haar carrière. Dat lijkt zo slim en weloverwogen. De spijt kwam een jaar later, vooral bij mij. De impact van zoiets is groter dan je denkt, en begeleiding is er niet. Althans, niet voor de man.'


BAS en Jolanda waren allebei begin 30 toen zij zwanger raakte. 'De eerste dagen waren we allebei heel blij', vertelt Bas. 'Toen begon zij te twijfelen. Aan de zwangerschap, én aan mij. Was de relatie sterk genoeg om samen een kind groot te brengen? Was ik wel de man met wie ze samen oud wilde worden? Ineens leek niets meer zeker.'

Bas zat op zijn werk toen Jolanda belde. Huilend: ze zou die middag de zwangerschap laten afbreken. Ze had een week eerder al een afspraak gemaakt, maar daar niets over gezegd. Na de ingreep zou ze bij een vriendin gaan logeren. Om na te denken. Bas: 'Ik heb me nog nooit zo verslagen gevoeld. Dat mijn relatie op losse schroeven stond, kon ik al moeilijk begrijpen. Maar dat ze zomaar zonder mij kon beslissen om het kind weg te laten halen, maakte me radeloos. Het was toch ook een deel van mij? Hoe kon dit?'

Inmiddels zijn Bas en Jolanda alweer zes jaar uit elkaar. 'Ik heb een nieuwe vriendin. Jolanda heeft weer een man én een kind. Met hem wel dus. Dat voelt als een brevet van onvermogen voor mij. Of ik zelf nog kinderen wil, weet ik niet. Ik ben er een beetje bang voor. Je kunt als man maar zo met lege handen komen te staan. Ik bedoel: ik zeg niet dat ik dat kind persé had gewild. Misschien wel. Maar ik had er niets over te zeggen. Eigenlijk zou ik er eens een keer met iemand over moeten praten, een psycholoog of zo.'


PETER (36): 'Zij was 16 en ik 21. Het leek de allerbeste beslissing. Maar nu zijn we nog steeds bij elkaar, en denk ik vaak: waarom kon het eigenlijk niet? Vooral nu we een baby hebben, speelt het heel erg op bij mij. Ik realiseer me steeds dat er eigenlijk nog een kind was. Dat doet heel veel pijn.'


RENÉ (39) had geen moeite met abortus. 'Ook nu ben ik nog steeds voor een vrije keuze', vertelt hij. 'Maar ik denk dat mijn relatie er door op de klippen is gelopen. Het heeft mij allemaal erg aangegrepen, maar daar sprak ik niet over. Ik ging mijn gevoelens uit de weg, vluchtte het internet op, kreeg allerlei msn-contacten. Toen Els daar achter kwam, was ze woedend. We besloten wel samen verder te gaan, maar het was fragiel geworden. Els en René kregen alsnog een kind, maar gingen daarna uit elkaar. René: 'We waren te veel van elkaar verwijderd. Ik wil de abortus daarvan niet de schuld geven, en ook niet de kliniek. Ze waren aardig en zorgvuldig. Toch hadden we er veel meer over moeten praten, zeker achteraf. Abortus lijkt zo gewoon. Daardoor realiseer je je niet dat er een periode van rouw kan volgen. In die rouw zijn we elkaar kwijtgeraakt.'

Hulp nodig

Als je moeite hebt met de verwerking van een abortus en behoefte hebt aan een deskundige gesprekspartner, dan kun je bij de Fiom terecht. In het menu aan de rechterkant van de site vind je de mogelijkheden om online (via e-mail en/of chat) in contact te komen met een deskundige.

Man na abortus biedt een gespreksgroep voor mannen die bij een zwangerschapsafbreking betrokken zijn geweest. Je deelt je ervaringen en verhaal en gaat aan de slag met professionele begeleiders.